Daar staat hij al eeuwenlang, imposant en trots in het landschap: onze vertrouwde Ruïne van
Brederode, een markant overblijfsel met een roerig verleden.
Kasteel Brederode behoort tot de bekendste en fraaiste kasteelruïnes van Nederland. In de
negentiende eeuw is het gedeeltelijk hersteld, waardoor het nog altijd iets van zijn vroegere kracht
en uitstraling heeft behouden. In totaal hebben achttien Heren van Brederode het leengoed in bezit
gehad, tot er geen mannelijke opvolging meer was. De laatste mannelijke telg van de adellijke familie
was Wolfert van Brederode (1649–1679). Hij stierf op 15 juni 1679 in Vianen.
Naar het ontstaan en de stichtingsdatum van het eerste kasteel is veel onderzoek gedaan, maar tot
nu toe is niet met zekerheid te zeggen wanneer het precies is gebouwd.
Het is aannemelijk, dat de hoofdburcht van Brederode aanvankelijk een ronde vorm had, net als de
burcht van Teylingen bij Voorhout. Beiden hebben een voorburcht met een knik er in. Globaal kan
men als bouwperiode begin dertiende eeuw aanhouden.
De naam Brederode is afgeleid van het woord ‘rode’ of ‘roede’: een ontgonnen gebied, dat bebost is
geweest. Uit de toevoeging ‘brede’ valt af te leiden dat het ontgonnen gebied, naar de maatstaven
van die tijd, breed is geweest.
Het huidige vierkante kasteel stamt waarschijnlijk uit eind dertiende eeuw. Tijdens de Hoekse en
Kabeljauwse twisten (rond 1350) raakte het kasteel zwaar beschadigd en werd op de voorburcht na
gesloopt, waarna in de periode 1360-1426 herbouw plaatsvond.
Opvallend is, dat het kasteel 3 vierkante en 1 ronde toren heeft. Zo’n combinatie van vierkante en
ronde torens komt bij meer kastelen voor.
Helaas kreeg het kasteel in de navolgende eeuwen nog het nodige te verduren, o.a. door de Spaanse
troepen tijdens de Tachtigjarige Oorlog, die het in de burcht opgeslagen kruit lieten ontploffen,
omdat zij geen verdedigbare bolwerken wilden achterlaten voor de tegenpartij.
De ruïne werd in de tweede helft van de negentiende eeuw ‘hersteld’ en kreeg zijn huidige aanzicht.
Zo is dit waardevolle historische monument een stukje tastbare geschiedenis, dat voor het
nageslacht bewaard blijft.
Tekst: Jos Diekstra
Foto: Tialda Willems